|
نخبگان كاخ سفيد در مركز دستكارى اطلاعات
كاخ سفيد در حالت پشت سر گذاشتن بحران هايى است كه اهميت آن به شكلى حرفه اى از ديد افكار عمومى پنهان مانده است. اهميت اين بحث هنگامى معلوم مى شود كه توجه داشته باشيم كاخ سفيد با بحران هايى مثل ابوغريب و دغدغه هاى مربوط به بهانه هاى جنگ عراق يعنى وجود سلاح هاى كشتار جمعى و ارتباط صدام با القاعده دست و پنجه نرم كرده است.
* اميررضا پرحلم
|
|
|
در ماجراهاى پشت پرده اخير تا اكنون لوييس ليبى رييس دفتر ديك چنى توسط دادستان ويژه پاتريك فيتز جرالد فراخوانده شده و به جرايمى متهم است كه مجازات آن تا ۳۰ سال زندان مى تواند باشد. او اكنون از كار خود در كاخ سفيد استعفا داده است. گذشته از كارل رو Karl Rove مشاور ديگر بوش و چنى كه چندين بار به تحقيق فراخوانده شده اند، به گفته هريس اكنون دخالت مستقيم خود چنى نيز وسيعاً شايع است. گزارش داستان رسوايى پنهان كاخ سفيد آسان نيست. شايد به همين علت بود كه به رغم وزنى كه اين ماجرا طى دو سال در محافل سياسى امريكا داشت، رسانه هاى خارج از امريكا از بازتاب آن استقبال نكردند. علت، ملاحظات سياسى نبود. به احتمال قوى پيچيدگى ماجراست كه در شرح تفصيلى گيج كننده و در شرح مختصر گمراه كننده مى شود. اما حالا كه كار به جاى باريك كشيده شده و بحران كاخ سفيد را به لرزه درآورده، ماجرا به هر حال بازتاب گسترده اى در جهان يافته است.
آيالوئيس ليبى در نامه خود به جوديت ميلر در زندان، به رمز اشاره مى كند: اكنون نوبت ايران است. شايد بهترين راه وارد شدن به اين ماجرا و درك ابعاد آن، معرفى شخصيت هاى آن باشد. آن هايى كه در تحقيقات تاكنونى- و نه در خود اصل پيدايش رسوايى برجسته بودند اين ها هستند:
۱- جوديت ميلر (Judith Mille) گزارشگر روزنامه نيويورك تايمز، اين خانم اخيراً ۸۵ روز را در زندان گذراند. جرم او اين بود كه گفت بنا بر ملاحظات روزنامه نگارى حاضر به افشاى نام منبع گزارش خود نيست. روى جوديت ميلر بيشتر مكث مى كنيم چون زندان رفتنش او را در مركز جنجال هاى خبرى قرار داد.
خانم ميلر يكى از گزارشگران معروف نيويورك تايمز است و يك جايزه پوليتزر هم گرفته است. او از جمله روزنامه نگاران تعيين شده در جريان جنگ عراق بود. اخيراً افشا شد خانم ميلر هم اقرار كرد- پنتاگون به او يك جواز صلاحيت داده است كه خود تير خلاصى است به اعتبار او به عنوان يك روزنامه نگار، خانم ميلر را كابل خبرى مقامات كاخ سفيد مى دانند و ارتباطات او با مقامات، از همان دوره كلينتون، روزنامه نگارى او را زير سوال برده بود. درباره او گفته شده بود كه در تونل بين مقامات و رسانه ها كار مى كند و القائات مقامات را به عنوان خبر و تحليل در روزنامه منتشر مى كند. براى مثال احمد چلبى خبرهاى جعلى خود را از يك طرف در اختيار گروه رامسفلد و چنى مى گذاشت و از طرف ديگر در اختيار جوديت ميلر. بعد خانم ميلر به ملاقات گروه رامسفلد- چنى مى رفت و همان خبرها را كه از چلبى شنيده بود دوباره از آن ها مى گرفت و آن ها در روزنامه چاپ مى كرد، البته از قول منابع متنوع يعنى از يك طرف منابع موثق در كاخ سفيد و از طرف ديگر منابع مطمئن خودش. از طرف ديگر مقامات كاخ سفيد هم در سخنرانى هاى رسمى خود، منابع مطمئن خبرى يعنى گزارشات خانم ميلر را ذكر مى كردند!
خانم ميلر به حدى بدنام است كه كريج پيرس (Craig Pyres) گزارشگرى كه اكنون با لس آنجلس تايمز كار مى كند، پنج سال پيش به سردبير نيويورك تايمز نوشت مقالات او را در كنار مقالات خانم ميلر نگذارند زيرا: «او وكالتى كار مى كند و اعمال او اعتبار تمام موسسه و هر كسى را كه با او كار كند زير سوال برده است. او داستان هاى سرهم شده يك جمع را ارايه مى دهد كه چيزى نيست جز مطالب ديكته شده حكومت كه در عرض چند روز تهيه شده و پر است از اظهارات اثبات نشده و متغيرهاى غير دقيق.
مسوولان نيويورك تايمز سال ها به خبرنويسى هاى او ميدان دادند و در جريان محاكمه اخير او را به مقام قهرمان روزنامه نگارى شرافتمندانه ارتقا دادند كه حاضر است به خاطر حفظ اصول روزنامه نگارى به زندان برود ولى نام منبع خود را افشا نكند. اما همين به مرور ترتيبى دادند تا از طريق انتشار مثلا ناخواسته يك يادداشت درونى از شر او خلاص شوند. در اين يادداشت به «رابطه» او با ليبى اشاره رفته است. اما براى رابطه از لغتى استفاده كرده اند كه مى تواند تعبير دوگانه داشته باشد. به طورى كه خانم ميلر ناگزير شد طى يادداشتى داشتن هر نوع رابطه غير كارى با ليبى را تكذيب كند. اين برخورد مديران نيويورك تايمز به ويژه با توجه به شهرت و سابقه نامناسب خانم ميلر در استفاده از روابط عاشقانه براى پيشرفت كارش، بسيار شريرانه بود و از نظر روزنامه نگاران مستقل و منتقد هر دو طرف دور نماند.
۲- والرى پليم (Valerie Plame) او يك مامور مخفى سيا است كه در جريان افشاگرى ها در مورد دروغ مربوط به عراق، مقاله اى به قلم رابرت نواك در ژوييه ۲۰۰۳ در ستون آزاد نيويورك تايمز چاپ شد كه هويت او را به عنوان جاسوس سيا افشا مى كرد. بايد دانست خانم پليم يك جاسوس مخفى بود. افشاى شغل او انتشار اسرار دولتى و جرم درجه يك امنيتى است. چه كسى او را لو داده بود؟
رسانه ها و خبرنگاران مستقل بلافاصله به اين سوال جواب دادند: خبر از دفتر ديك چنى و توسط شخص آقاى كارل رو به رسانه ها ارايه شده است. اين فقط حدس و گمان نبود. روزنامه نگاران مستقلى كه سال ها با روزنامه هايى مثل نيويورك تايمز كار كرده و روابط و منابع موثرى براى خود ايجاد كرده و بعد براى حفظ استقلال خود به كار مستقل پرداخته اند، از منشأ درز خبر اطلاع كسب كرده بودند.
۳- جو ويلسون (Jou Wilson) شوهر خانم والرى پلم. سازمان سيا در سال ۲۰۰۲ به او به عنوان يك ديپلمات بازنشسته ماموريت داد كه به نيجر برود و تحقيق كندآيا صدام حسين براى خريد كيك زرد كه در ساختن سلاح اتمى به كار مى رود در اين كشور اقدام كرده است. تحقيقات او به اين سوال پاسخ منفى مى داد. اما به رغم گزارش او به سازمان سيا، پرزيدنت بوش در ژانويه ۲۰۰۳ در سخنرانى مهم ساليانه كه در آن گزارش كار دولت به ملت داده شده و سياست هاى آتى اعلام مى شود، درست برعكس عمل كرد. آقاى ويلسون در مقاله اى در نيويورك تايمز محترمانه كاخ سفيد را به دستكارى در اطلاعات سيا متهم كرد. بنا به ادعاى خود ويلسون درز خبر جاسوس مخفى بودن همسرش براى انتقام گيرى از او و به منظور بى اعتبار كردن ادعاهاى او صورت گرفته است.
۴- لوئيس ليبى از ماموران بالاى كاخ سفيد و رييس دفتر چنى است او همان كسى است كه اكنون توسط دادستان ويژه احضار و به جرايم سنگينى متهم شده است. ظاهراً خانم جوديت ميلر براى محفوظ بودن نام او به زندان رفته بود. ليبى روابط نزديكى با خانم ميلر دارد. وقتى كه جوديت ميلر در زندان بود، او نامه اى به خانم ميلر نوشت. اين نامه كه اشاره اى هم به ايران دارد اكنون خود به موضوعى جنجالى تبديل شده است. در انتهاى اين نامه آمده است:
تو تابستان به زندان رفتى. حالا پاييز است. مسايلى هست كه تو بايد روى آن ها كار كنى؛ انتخابات عراق و بمب اندازهاى انتحارى، تهديدات بيولوژيك و برنامه هسته اى ايران. به طور گسترده شايع شده كه مرخصى هم رمز است و هم نوعى درخت [صنوبر] مى تواند باشد هم اشاره به يك محل و بعضى گفته اند منظور انستيتوى برلن است كه چلبى كنفرانس خود را با همكارى نئوكان ها در آن جا برگزار كرد. در حالى كه مدافعان ليبى مى گويند اين يك عبارت شاعرانه به يك دوست زندانى است، برخى هم به ويژه در وبلاگ ها سعى مى كنند كه رمز را بشكنند. يك وبلاگ نويس هم اين موضوع را مطرح كرده كه ليبى با سخنان رمز به جوديت ميلر اشاره مى كند بعد از عراق، وقت خبر بافى در مورد ايران رسيده است و كار زيادى بعد از زندان در انتظار اوست.
۵- كارل رو، او از مقامات بالاى كاخ سفيد، مشاور بوش، تنظيم كننده برنامه انتخاباتى او و مشاور ديگر چنى است. بوش با او يك دوستى ۳۰ ساله دارد و طبق گفته خود بوش و بسيارى از تحليل گران او در جمع كردن آرا براى بوش نقش تعيين كننده اى داشته است.
اين ماجرا شخصيت هاى ديگر هم دارد از جمله ناشر و سردبير نيويورك تايمز كه اكنون در منجلاب دومين رسوايى بزرگ تاريخ انتشار خود گرفتار آمده و در تلاش است تا با افشاى خانم ميلر از اين منجلاب برهد و هم چنين ديگران. ولى با همين شخصيت هاى كليدى مى توان درك روشن ترى از رسوايى به دست آورد.
در جريان اين تحقيقات است كه پاى خانم ميلر به ميان مى آيد. خانم ميلر البته در افشاى ليبى يا «رو» يا چنى مقاله اى ننوشته بود، بلكه بر عكس سعى كرده بود آن ها را محافظت كند. اما در مقاله خود به منابعش در دفتر چنى اشاره كرده بود كه از فعاليت بعضى اظهار نارضايتى كرده بودند. پاتريك فيتز جرالد از خانم ميلر مى خواهد منبعش را افشا كند كه او به نام اصول از اين كار خوددارى مى كند و به زندان مى رود. در جريان اين تحقيقات بارها اعضاى دفتر چنى براى تحقيق احضار شده اند. اظهارات آن ها و از جمله شهادت هاى خود ليبى، اكنون از موارد اتهامى آن هاست كه در صورتى كه اثبات شود دروغ گفته و دادستان را گمراه كرده اند، مجازات سنگين در انتظار آن ها است. به علاوه مساله ابعاد جهانى هم دارد، مثلاً منشا خبر كيك زرد نيجر به يك روزنامه نگار ايتاليايى مى رسد و اكنون پارلمان ايتاليا به تحقيق در اين مورد پرداخته است. از طرف ديگر سيا گزارش جو ويلسون را به انگلستان داده بود و تونى بلر و دولت انگليس نيز از جعلى بودن خبر مربوط به خريد كيك زرد اطلاع داشتند، اما خود به دستكارى اطلاعاتى اقدام مى كردند.
باز هم مايكل لدين
وى از چهره هاى رسانه اى به شدت مخالف ايران است كه هم اينك در حال پرونده سازى بر ضد ايران مى باشد. به هر حال «كار» تا كنون به افشاى «ليبى» به عنوان منبع احتمالى خبر كشيده شده است. اما تا كجا پيش خواهد رفت معلوم نيست. واقعيت اين است كه مساله پيش از لو دادن اسرار دولتى است كه تحقيقات دو ساله فيتز جرالد روى آن متمركز است. ماجراى مهم تر كه جرج بوش و كارل رو و تمام دستگاه محافظه كاران را به شدت نگران كرده است ادامه تحقيق تا رسيدن به قلب مساله است كه تيم پاتريك فيتز جرالد به رغم هدر رفتن انرژى عظيم طى اين دو سال لااقل تا آخر هفته قبل به آن نزديك نشد و آن عبارت از اين است كه دروغ مربوط به خريد كيك زرد چگونه و توسط چه دستگاهى پرداخته شده است. اين جاست كه زخم كهنه در دستگاه دولت كنونى بوش و ماجراى كودتاى دار و دسته بوش عليه وزارت خارجه و CIA كه سيمور هرش روزنامه نگار معتبر نيويورك آن را افشا كرد، سر باز مى كند.
مساله اصلى به تشكيل يك دستگاه اطلاعاتى موازى CIA توسط نئومحافظه كاران بر مى گردد. نئوكان ها از CIA مى خواستند اطلاعاتى را كه دلخواه آن ها است گزارش كند تا آن ها بتوانند اين نوع گزارشات را براى اجراى سياست هاى مورد نظرشان مورد استفاده قرار بدهند. از آن جا كه CIA امنيت امريكا را در تهيه اطلاعات واقعى مى دانست و دستكارى در اطلاعات را براى امنيت امريكا خطرناك به شمار مى آورد، دارو دسته محافظه كاران حلقه بوش قدرت عملى را از CIA سلب مى كنند و آن را به دستگاه موازى كه تشكيل داده بودند واگذار مى نمايند.
گرى لياپ كه استاد تاريخ دانشگاه تافت است اسامى گروهى را كه گروه رامسفلد- چنى در كاخ سفيد براى اداره اين اطلاعات دستكارى شده و در واقع جعلى در اوت ۲۰۰۲ تشكيل دادند چنين نام برده است: داگلاس فيث، ويليام لوتى، آبرام شولسكى، ديويد ورمستر و مايكل لدين.
مى بينيم مايكل لدين در دستگاه محافظه كارى موقعيتى بيش از يك روزنامه نگار و تحليل گر دارد و هر جا كه صحبت از افتضاح و اداره يك توطئه در خاورميانه هست، او در مقامات كليدى حضور دارد.
هدف مقدم، عراق بود و رامسفلد بعد از ۱۱ سپتامبر جهت سياست را در يك عبارت مختصر در يادداشتى چنين معين كرده بود: «S.H.and U.B.L:thing.related and unrelated» يعنى صدام حسين و اسامه بن لادن، چيزهاى مربوط يا بدون ارتباط.
بنابراين اين گروه مكمل هم براى عراق تشكيل شد كه لياپ اعضاى آن را چنين نام برده است: كارول روو، ليببى، اندرو كارد، كارن هاگ.
اين دار و دسته بودند كه اول طرح ريزى مى كردند و بعد براى طرح هاى شان از طريق خبرنويسى، اطلاعات، اختراع مى كردند.
... خبرى منتشر شد كه بر مبناى آن تحقيقات فيتز جرالد براى اولين بار به اين نوع تهيه اطلاعات هم نزديك شده است. فيتزجرالد در گزارشات خود اطلاع داد تيم او تحقيقات را به چگونگى جمع آورى اطلاعات براى كاخ سفيد گسترش داده و در اين رابطه بعضى مقامات كاخ سفيد، سيا و وزارت امور خارجه شامل تحقيق مى شوند.
البته دار و دسته محافظه كاران هم بيكار نمى نشينند. گفته مى شود بوش نام گذارى خانم هريت ميرز براى دادگاه عالى را در تدارك براى مقابله با اين بحران پس گرفت. داستان خود خانم ميرز هم شنيدنى است. او با اين كه خود محافظه كار و مذهبى و سر سپرده بوش است، اما مورد علاقه محافظه كاران تندرو نيست. از اين رو بوش در مورد او عقب نشست تا تيم محافظه كاران را براى مقابله با اين بحران متحد كند.
|
