|
گفت وگو با مهندس سيدمحمدرضا فخرى مدير سايت پارسى بلاگ
اينترنت و جنگ هسته اى الكترونيك
لان حتى ديگر دور افتاده ترين نقاط ايران هم به شبكه اينترنت وصل شده است. ما هر روز در خانه، اداره، شركت، مغازه، پايگاه نظامى و... پشت مانيتور كامپيوتر مى نشينيم و از طريق شبكه جهانى اينترنت با يك «چپ كليك» خيلى ساده با كل دنيا ارتباط برقرار مى كنيم، واقعيت اين است كه اينترنت خيلى از ماها را به خود معتاد كرده، بدون اين كه از قابليت ها و تهديدهاى آن خوب آگاهى داشته باشيم. با گسترش شبكه اينترنت و در هم شكستن مفهوم سنتى حاكميت ملى چند سالى است كه موضوع «اينترنت و امنيت ملى» به بحث مهمى در روابط بين الملل تبديل شده است. با اين حال يا اكثر كسانى كه در حوزه امنيت ملى سررشته اى دارند، خيلى خوب به اينترنت آشنا نيستند و يا آن هايى كه به اصطلاح متخصص كامپيوتر هستند، با حوزه امنيت ملى بيگانه شد.
ا
مهندس سيدمحمدرضا فخرى، مدير سايت سرويس دهنده فارسى «پارسى بلاك» و مسوول دفتر توسعه و بلاگ هاى دينى از جمله كسانى است كه تا حد زيادى توانسته در هر دو حوزه اطلاعات و اندوخته هاى مهمى را كسب كند.
او اهميت اينترنت را در حوزه امنيت ملى تا حدى بالا مى داند كه در مصاحبه با ما از اصطلاح «جنگ هسته اى الكترونيكى» استفاده كرد، جنگ هسته اى به طور ناگهانى حجم وسيعى در تخريب و تلفات بالا را به همراه دارد و جنگ هسته اى اينترنتى به ناگاه حجم وسيعى از تخريب اطلاعات و تغيير روان انسان ها را به بار مى آورد. اين گفت گو از نظر خوانندگان جوان مى گذرد.
|
|
|
سيد عبدالمجيد زوارى
* براى شروع بفرماييد اهميت اينترنت در دنياى امروز تا چه حدى است؟
** مدتى است در معرض پديده اى به نام جهانى شدن قرار گرفته ايم. جهانى شدن ابعاد مختلفى دارد كه بيشتر از جنبه سياسى مورد بحث قرار مى گيرد در صورتى كه جهانى شدن ابعاد گسترده اى ديگرى هم دارد كه براى مثال مى توان به ابعاد اقتصادى، فرهنگى، اجتماعى و... آن اشاره كرد.
قطعاً يكى از مهمترين ابعاد جهانى شدن، توسعه و گسترش ارتباط بين جوامع و فرهنگ ها مى باشد.
و در حال حاضر مهمترين ابزار ارتباطى دنياى نوين شبكه اينترنت است كه با توجه به طراحى فوق العاده پيشرفته آن كه بتواند ارتباط زنده و مستقيم را در ابعاد صوتى، فنى و تصويرى بين افراد پياده سازى كند، يكى از مهمترين ابزارهاى جهانى سازى محسوب مى شود و با توجه به اين نكات اينترنت نقش فوق العاده اى در پيشرفت و يا انحطاط تمدن ها دارد.
* يكى ازامكاناتى كه در اينترنت وجود دارد و خيلى در ايران مورد توجه قرار گرفته پديده وبلاگ نويسى است، در مورد وبلاگ ها و اهميت آن ها نيز توضيح دهيد.
** بله، يكى از پديده هاى مهم در شبكه اينترنت كه با روند غيرقابل پيش بينى، با آن مواجه هستيم پديده وبلاگ نويسى است. يك وبلاگ با توجه به اين كه معمولاً به سادگى ايجاد مى شود و سرويس هاى رايگان وبلاگ نويسى هم به وفور در دسترس هستند و البته نيازى هم به امكانات و تخصص خاص از نظر فنى ندارد، افراد مى توانند به راحتى صاحب يك سايت شخصى در شبكه اينترنت بشوند و به اين صورت يك وبلاگ به سادگى به شخص يك هويت مستقل اينترنتى مى دهد و از طريق آن بدون هيچ محدوديتى، به سادگى افكار و علايق خود را در برابر ديگران به نمايش مى گذارد و در اصل از اين طريق هر وبلاگ به سادگى به يك رسانه تبديل مى شود.
* در مورد تعداد وبلاگ هاى ايرانى آمارى هم وجود دارد؟
** در اين مورد آمار مختلفى ارايه مى شود ولى تعداد وبلاگ هاى ثبت شده حدود ۸۰۰ هزار تا يك ميليون برآورد مى شود، ولى آمار وبلاگ هاى فعال بين ۱۵۰ هزار تا ۲۰۰ هزار پيش بينى مى شوند.
* اين آمار نسبت به جمعيت ما نسبتاً زياد است، آيا ما در سطح جهان رتبه خاصى را در اين مورد داريم؟
** رتبه هاى مختلفى را به ايران نسبت مى دهند از بعضى جهات مى گويند ايران داراى رتبه اول است و برخى ديگر معتقدند ايران رتبه سوم را دارا است. علت گسترش اين پديده و استقبال ايرانى ها از آن شايد به دليل شرايط خاص فرهنگى و سياسى جامعه ما باشد. جوان بودن جمعيت هم يكى از عوامل تاثيرگذار در اين مورد بوده است چرا كه به تجربه ثابت شده است افرادى كه تا قبل از ۴۰ سال با كامپيوتر آشنايى نداشته اند كمتر به وبلاگ نويسى مى پردازند.
* با توجه به رواج گسترده اين پديده در سطح كشور چه تهديدها و فرصت هايى در اين باره پيش روى ما قرار دارد؟
** آنچه در عالم واقع رخ مى دهد اين است كه ميليون ها ساعت از وقت جوان هاى كشور در محيط هايى مانند وبلاگ، چت و يا امثال آن مى گذرد و با توجه به اين كه بسيارى از عناصر تشكيل دهنده شخصيت، فكر و آينده و حتى شغل جوانان از اينترنت به آن ها آموزش داده مى شود مى توانيم بگوييم در ۱۰ سال آينده بسيارى از نخبگان اجتماعى، بسيارى از مديران و كارشناسان جامعه، بخشى از شخصيت خود را از محيط اينترنت گرفته اند.
بنابراين هم فرصت است و هم تهديد، فرصت از آن جهت كه افراد به سهولت به اطلاعات متنوع دسترسى دارند و تهديد از آن جهت كه هيچ كنترل و نظارتى در مورد ارتباطات و تعاملات درون اينترنت نيست. بنابراين در اصل شخصيت هايى در آينده ساخته مى شوند كه نظام فكرى سازمان يافته و درستى ندارند و در جهات مختلف اقتصادى و علمى با توجه به آموخته هاى خود از شبكه اينترنت دچار نوعى التقاط مى شوند و در نتيجه ثبات شخصيتى لازم را نخواهند داشت.
* اينترنت و بلاگ ها تا چه حد مى توانند در جنگ هاى مدرن تاثيرگذار باشند؟
** با توجه به گستردگى و آزادى كاملى كه در اينترنت وجود دارد، تعامات و كالاهاى فرهنگى فقط با توجه به قانون عرضه و تقاضا شكل مى گيرند در واقع مانند سيستم هاى هدايتى فرهنگى نيست كه يك گروه خاص جمع شوند و با برنامه ريزى ديگران را به سمت و سوى خاص سوق بدهند. بنابراين براى تاثيرگذارى و كار مطلوب در اينترنت راهى نيست جز توليد كالاهاى فرهنگى در شبكه اينترنت، البته متناسب با نياز و شرايط و مقتضيات دينى و فرهنگى خودمان. به زبان ساده يعنى اين كه بايد با حضور فعال و توليد انبوه كالاهاى فرهنگى تاثيرگذارى را ايجاد كرد و راهى جز اين نيست.
* منظورتان اين است كه در مورد مسايل و موضوعات مهمى مثل پرونده هسته اى حجم انبوهى از بلاگ ها توليد شوند؟
** بله بايد گروه هاى زيادى وجود داشته باشند تا بتوانند جريان سازى كنند و با فعاليت خود بر محيط تاثيرگذار باشند. در حال حاضر يكى از عوامل تاثيرگذارى امضاهاى الكترونيكى است كه در موارد مختلف از جمله قضيه كاريكاتورهاى توهين آميز، مساله خليج فارس، انرژى هسته اى و جنگ لبنان بارها مورد استفاده قرار گرفته است.
براى مثال در جنگ اخير لبنان دانشجويان اسراييلى براى جبران شكست اين رژيم تلاش كردند با استفاده از برترى تكنولوژيك خود يك ارتش اينترنتى تشكيل دهند و با بلاگ نويسى و تبليغات مى خواستند شكست خود را جبران كنند.
و البته اين عوامل بسيار هم تاثيرگذار هستند، به دليل آن كه رسانه هاى خارج از كشور با دقت بالايى اين موارد را دنبال مى كنند.
* در حالى كه اهميت تاثيرگذارى اينترنت بر هيچ كس پوشيده نيست و شما هم به آن اشاره كرديد با اين حال در شرايطى كه عملاً كنترل اينترنت در اختيار امريكا است، اكثر سرورهاى ما در خارج از كشور هستند و عملاً اين امكان را در اختيار دشمن قرار مى دهيم كه هر زمانى كه بخواهد اطلاعات را حذف و يا اطلاع رسانى ما را مختل كند. براى حل اين مشكل چه پيشنهادى داريد؟
** متاسفانه اين مساله يك درد نهفته اى است كه خيلى كم به آن پرداخته شده است و با اين كه مكرراً توسط متخصصين امر هشدارهاى لازم داده مى شود، حل مساله در لابه لاى مسايل ادارى و اجرايى گم مى شود و عملاً به آن توجهى نمى شود.
متاسفانه بعضى از مسوولان اين تهديد را جدى نمى گيرند در صورتى كه از اين منظر ما بسيار آسيب پذير هستيم. براى درك اهميت مساله لازم است بدانيم كه اخيراً بيش از ۴۰۰۰ سايت فرهنگى ما توسط شركت هاى امريكايى مسدود شد و عملاً ما كارى نتوانستيم انجام دهيم. البته برخى كارشناسان اين موضوع را كه امريكا در صورت تصميم به اعمال تحريم عليه ايران، اينترنت ما را قطع مى كند را منتفى مى دانند و معتقدند از اين كانال و ابزار ارتباطى خود غرب و امريكا بيشترين استفاده را براى جاسوسى و جمع آورى اطلاعات مى كند و از آن ها براى ضربه زدن به ما در هنگام مقتضى استفاده خواهند كرد. ضربه خوردن ما از اينترنت ابعاد خيلى وسيعى دارد كه يكى از آن ها مسدود شدن سايت هاى ما مى باشد در حالى كه از هر امنيتى هر كامپيوترى كه به شبكه اينترنت وصل مى شود، هيچ امنيت و كنترلى بر هيچ بخشى از اطلاعات آن متصور نيست.
از نظر فنى اين امكان وجود دارد كه در كل اطلاعات اين سيستم جست وجو شود، بخشى حذف شود و يا حتى تغيير بكند. در واقع شبكه اينترنت اين امكان را در اختيار دشمن هاى ما مى گذارد كه هر كامپيوترى در ايران وقتى به اينترنت وصل مى شود كل اطلاعات سيستم خود را از دست بدهد. با توجه به گستردگى حجم تخريب و تاثيرگذارى وسيع آن شايد بتوانيم آن را جنگ هسته اى الكترونيك بناميم.
از طرف ديگر بسيارى از نرم افزارها و كامپيوترهايى كه در مناطق استراتژيك ما وجود دارند از نرم افزارها و امكاناتى استفاده مى كنند كه غربى و امريكايى هستند.
براى مثال در برخى مراكز امنيتى ما كنترل شديدى مى شود كه كسى سى دى و يا حتى يك فلاپى وارد مجموعه نكند در صورتى كه در داخل مجموعه كل سيستم ها به شبكه اينترنت وصل هستند و عملاً هم امكان برقرارى ارتباط و انتقال اطلاعات از داخل مجموعه به هر نقطه جهان وجود دارد. حتى در مورد برخى از شبكه هاى مخابراتى ما هم كه توسط شركت هاى خارجى ايجاد شده اند نيز امكان شنود و انتقال مكالمات به ماهواره و كاربردهاى جاسوسى وجود دارد.
حتى بسيارى از نرم افزارها و سيستم هايى كه دستگاههاى دولتى ما استفاده مى كنند خارجى است و امكان هك شدن آن ها وجود دارد ولى متاسفانه ديد امنيتى ما خيلى ضعيف بوده و تا به حال فكرى براى اين موضوع نشده است.در حالى كه يكى از راه ها براى تخريب افكار عمومى و جنگ روانى دشمن عليه ما مى تواند اين باشد كه در كل ايران يك روز همه وقتى به شبكه وصل مى شوند هارد (حافظه كامپيوتر) خود را از دست بدهند.
البته ما هم مى توانيم متقابلاً از اين كارها بكنيم، اما البته با نفوذ خيلى محدود در صورتى كه طرف مقابل ما به دليل اين كه تكنولوژى و اينترنت و ويندوز متعلق به آن هاست به راحتى مى تواند اين كار را انجام بدهند.
اين خيلى مهم است كه ما شديداً وابسته به ابزارى شده ايم كه آن ها از طريق آن ها به راحتى مى توانند به ما ضربه وارد كنند براى مثال اكثر فايروال هاى (Fire Wall)مورد استفاده اسراييلى است و با توجه به سابقه شركت هاى صهيونيستى در اين زمينه ما بسيار آسيب پذير خواهيم بود (براى مثال سيستم امنيتى محافظت از رفيق حريرى، نخست وزير فقيد لبنان با اين كه خيلى پيشرفته بودند ولى در زمان انفجار خودرو حريرى عملاً به صورت مشكوكى از كار افتادند و بعداً فاش شد كه اين سيستم از اسراييل خريدارى شده بود).
البته ضربه فقط اين نيست كه به تاسيسات و مراكز حساس ما بخورد، بلكه همين كه اطلاعات ميليون ها نفر را تخريب كنند، ضربه اى است كه اتفاقاً خيلى هم موثر است و با توجه به ناگهانى بودن و برترى تكنولوژيك آن ها و وسعت تخريب پيامدهاى بدى براى ما خواهد داشت.
* به نظر شما براى جلوگيرى از سوءاستفاده از اينترنت عليه ما چه ابزارهايى در اختيار ما مى باشد؟
** يكى از ابتدايى ترين كارها در باره محافظت از اطلاعات اين است كه مراكز ديتاسنتر (Datacenter) در داخل كشور ايجاد بشود و سايت ها اطلاعات خود را در داخل كشورهاست كنند. با اين وجود هنوز امكانات و شرايط مناسبى ايجاد نشده است كه سايت ها اعتماد بكنند و سرورهاى خود را در داخل كشور هاست كنند ولى اين از نظر امنيتى بسيار مهم است، همچون اكثر اطلاعات سايت هاى ايرانى در حال حاضر توسط كشورهايى كه دشمن ما هستند نگهدارى مى شود. علاوه بر اين ماهانه ميليون ها دلار براى اجاره فضاى اينترنتى از كشور خارج مى شود و اين سوال وجود دارد چرا ما بايد اطلاعات سايت هايى را كه حداقل ۹۵ درصد كاربران آن ها در داخل كشور هستند را در امريكا و اروپا قرار بدهيم. اين در حالى است كه از نظر فنى هم كار سنگينى نيست و هزينه زيادى هم ندارد و بخش خصوصى هم علاقه زيادى براى سرمايه گذارى در اين زمينه دارد.
* اكثر سايت هاى مهم و مطرح جهان امكانات زيادى در اختيار كاربران خود مى گذارند كه از طريق آن ها مى توان متوجه شد چه كسى و در چه منطقه اى چگونه جست وجو مى كند، از طرف ديگر اكثر مسوولان اين سايت ها با مراكز اطلاعاتى مهم جهان ارتباطات نزديكى دارند. به نظر شما اين موضوع تا چه حد تهديد محسوب مى شود؟
** قطعاً موضوعى كه اشاره كرديد خيلى شديدتر و قاطع تر در جريان است. براى مثال اخيراً اعلام شد رييس طرح و برنامه مايكروسافت استعفا كرده و رييس طرح و برنامه CIA جانشين او شده است از طرف ديگر وى نيز به سمت ايشان در CIA منصوب شده است.
حتى اگر اين موضوع اعلام نمى شد باز هم بسيار غيرمنطقى مى آيد كه آن ها از اين سيطره اطلاعاتى كه بر كل دنيا دارند استفاده نكنند. قطعاً استفاده مى كنند و فوق تصور ما هم استفاده مى كنند.
ما اگر محصولى به نام google earth را مى بينيم كه در اختيار ماست و به راحتى تصاوير ماهواره اى هر نقطه از جهان را كه بخواهيد در اختيار شما قرار مى دهد، تا حدى كه در بعضى موارد پلاك ماشين ها را هم مى توانيد بخوانيد، به اين معنى نيست كه دنياى آزادى است و نشانه خوبى است، بلكه معناى مهم تر آن قدرت نمايى سيستم هاى اطلاعاتى امثال گوگل است كه دولت امريكا و دولت هايى كه اين امكانات را در اختيار دارند و غيرمستقيم اين پيغام را به ما مى دهند كه بدانيد ما آن قدر از شما اطلاعات داريم كه تا اين ميزان را رايگان به صورت آن لاين در اختيار شما قرار مى دهيم.
در صورتى كه اگر آدرس مراكز حساس امنيتى خود اين كشورها را در اين سيستم وارد كنيد يا از ارايه تصوير خوددارى مى كند يا اين كه تصاوير غيرواقعى به شما مى دهند.يكى ديگر از سرويس هاى گوگل بخشى است كه شما كلمه اى را وارد مى كنيد و به شما سابقه جست وجوى اين حكم را در مناطق مختلف نشان مى دهد و براى مثال به شما نشان مى دهد كه از نظر رتبه جست وجوى براى فلان موضوع خاص كرمانشاه رتبه اول، ايلام دوم و تهران در رتبه سوم قرار دارد.
اين امكان هم به نوعى قدرت نمايى و به چالش كشيدن كشورهاى جهان را نشان مى دهد. با توجه به اين كه سايت گوگل محبوبيت خاص در جهان و از جمله در ايران دارد، آناليز و تحليل اين اطلاعات توسط اين سايت دستاوردهاى فوق العاده شديد امنيتى براى دشمنان ما خواهد داشت. براى مثال فلان شهرك در تهران محل سكونت فلان بخش از نيروهاى مسلح ماست، از طرف ديگر همه IPهاى سيستم هاى اين منطقه مشخص است و از طريق آناليز اين اطلاعات به راحتى مى توان فهميد مجموعه خانواده هاى نيروهاى مسلح كه در اين شهرك ساكن هستند، در اينترنت چه موضوعاتى را جست وجو مى كنند و از اين طريق مى توان حتى از نيازها و مشكلات فرهنگى، اجتماعى، سياسى و... اين مناطق آگاهى پيدا كرد و از اين اطلاعات، دشمن براى تهاجمات غيرفيزيكى و يا برنامه هاى آينده خود استفاده خواهد كرد. در حقيقت در جنگ نرم اين اطلاعات بسيار سرنوشت ساز خواهد بود و دشمن از اين طريق توطئه هاى مختلف خود را عملى مى كند.
حتى در مورد افراد خاص مى توان با بررسى عملكرد آن ها در اينترنت در طول يكسال يا يك مدت مشخص به شخصيت آن ها پى برد و در آينده از اطلاعات به دست آمده عليه آن ها استفاده كرد و يا با آگاهى از نيازهاى وى از آن ها در جهت منافع خود بهره بردارى مى كنند.
با توجه به اين موارد ضرورت ايجاد يك موتور جست وجوى قوى داخلى در حد گوگل به شدت احساس مى شود.
اگر ما موتور جست وجوى قوى مثل گوگل مى داشتيم و يا محيط چتى مثل ياهو مسنجر مى داشتيم و آن ها در داخل كشور مديريت مى شد بسيارى از مسايل كه ذكر شد كلاً منتفى مى شد.
* منظور شما اين است كه بايد اينترنت ملى داشته باشيم تا از نشت اطلاعات جلوگيرى شود؟
** مفهوم اينترنت ملى اين نيست كه ارتباط ما با خارج از كشور قطع مى شود، بلكه فقط ديتاسنتر و اطلاعات در داخل كشور نگهدارى مى شود. اين يعنى اين كه در بدترين شرايط اگر دشمن تمام ورودى هاى اينترنت ما را قطع كند، ما در داخل كشور مى توانيم سايت هايى را كه در داخل كشور هاست شده اند و دامين Irدارند را بدون هيچ مشكلى اداره كنيم.
|
