Javan Daily

شبنم عزيزى
م. خ يكى از مهمانداران قطار مسير كرمان-تهران در حين انجام كار در قطار توسط يخچال دچار برق گرفتگى و در ۳۱ خرداد ماه در بيمارستان يزد فوت شد و علت مرگ طبق گزارش بيمارستان برق گرفتگى اعلام گرديد.در گفتگويى كه با تعدادى از كاركنان و همكاران شركت رجاء داشتيم آنها اذعان داشتند اين برق گرفتگى ها بارها و بارها اتفاق افتاده و هر بار تنها به نوشتن يك گزارش ادارى از آن اكتفا شده است.
برداشت اول
آسيب هاى شغلى ناشى از كار حوادثى است كه براى ايجاد آن هيچ نوع قصد و برنامه ريزى قبلى وجود نداشته است اما آيا نمى توان براى پيشگيرى از ايجاد آن مديريت و برنامه ريزى قبلى داشت.
عدم رسيدگى به موقع تجهيزاتى كه در اختيار پرسنل قرار دارد، در نظر نگرفتن وضعيت ايمنى محيط كار و سهل انگارى مديران نسبت به آن وضعيت و مسكوت گذاشتن مشكلات موضوعى است كه مى تواند تبعات ويرانگرانه اى در ارايه خدمات يك سازمان داشته باشد. يكى از كاركنان قطارهاى رجاء به جوان گفت: بعضا اتفاق افتاده كه براى نبود سانديس در قطار و تهيه آن قطار با تاخير حركت كرده اما چگونه است كه هيچ اقدامى در جهت عدم تكرار موارد اين چنينى صورت نمى گيرد؟ ديگرى مى گفت: هيچ كس كار ما را نمى بيند كه در طول ساعتهاى طولانى همراه با مسافر در حال خدمت رسانى هستيم آن هم با اين حقوق ناچيز؛ ظاهرا مااهالى دنياى فراموش شدگانيم كه حتى از لحاظ ايمنى در محيط كار نيز اهميتى به ما نمى دهند.
و اين سوالى است كه همه از هم مى پرسند اين جابالاخره مسئول كيست؟
برداشت دوم
در تماسى كه با روابط عمومى شركت رجاء برقرار كرديم خواستيم اطلاعات بيشترى در اين زمينه ارائه دهند اما على اكبر روح نواز سرپرست روابط عمومى شركت رجاء با اين استدلال كه نياز به زمان براى بررسى و تهيه گزارش توسط كميته متخصصين دارند خواستار تاخير در اطلاع رسانى موضوع شد. وى در گفتگو با جوان اظهار داشت: ما شركتى خدماتى هستيم و بالاخره در خدمتى كه با جابه جايى مردم با ۲۸ ميليون مسافر صورت مى گيرد وقوع حادثه طبيعى است اما رد يا عدم رد موضوع فوت مهماندار بايد توسط مقام مسئول صورت گيرد.
وى افزود: طبق مقررات راه آهن، قطارها تا زمانى كه از لحاظ فنى تست نهايى نشده باشند اجازه حركت به آنها داده نمى شود و اگر نقص از قطار باشد تخلف آشكار است.روح نواز از پاسخ به اين پرسش كه در صورت تخلف جرم آن چيست؟ اظهار بى اطلاعى كرد.وى در ادامه اضافه كرد: البته ما در مورد پرسنل استخدامى قبلا طبق مقررات آموزش هاى لازم را داده ايم.همچنين وى تكرار اين گونه آسيب ها از نوع برق گرفتگى در طول پنج ماهى كه به گفته خود مشغول به كار بوده را تكذيب كرد.
برداشت سوم
پس از گذشت ۱۸ روز از حادثه و مرگ و آسيب ديدگى كاركنان قطار، روابط عمومى شركت رجاء گزارشى مغشوش از تحقيق كميته به صورت تلفنى قرائت كرد مبنى بر اينكه قسمتى از موتور يخچال باز بوده، ولى اتصال بدنه نبوده است. به اصرار ما مبنى بر ارائه كتبى اين گزارش پاسخى كه داده شد اين بود كه گزارش محرمانه است.تلاش براى ديدار حضورى با سرپرست روابط عمومى نيز از سوى وى با عدم پذيرش مواجه شد و سوالات از مسئولان شركت رجاء در خصوص اطلاعاتى از عوامل و ايجاد وقوع آسيب هاى شغلى، چگونگى پيگيرى خرابى دستگاه ها، نوع بازديد ها و يا آموزش پرسنل در مواقع اضطرارى بى پاسخ ماند و طبق گفته روابط عمومى اين شركت هيچ مسئولى حاضر به گفتگو و اطلاع رسانى به خوانندگان نشد.
برداشت آخر
بى ترديد از وظايف اصلى مديران در كنار خدمت رسانى به مردم توجه به نيروى انسانى و به حداقل رساندن حوادث و آسيب هاى شغلى است و مديريت بر فرآيند حوادث يعنى چگونگى علل آن در حين انجام كار و اقدامات پيشگيرانه از سوى مديران الزامى است.
بعضا آمار و هزينه هاى مربوط به آسيب هاى شغلى به قدرى جدى است كه لزوما توجه جدى و مديريتى بر حوادث را چند برابر مى كند. گاهى اوقات بى توجهى به اين شرايط هم مى تواند يكى از علت هاى بالا رفتن آمار باشد؛ آسيب هايى همچون از دست دادن جان خود؛ نواقص جسمى و بيمارى هاى متناوب.
آنچه مسلم است امروزه راهكارهاى ارائه تسهيلات رفاهى به كاركنان براى اهميت دادن به نيروى انسانى و بالا رفتن كيفيت كار از اولويت هاى سازمانى است.با تقويت فرهنگ ايمنى در سازمان ها و انتقال آن به پرسنل و عدم ايجاد زمينه هاى بروز حادثه در حين كار مى توان كاركنان را هر چه بيشتر از خطر دور كرد.قاعدتا نگهدارى منابع انسانى وظيفه اساسى مديران سازمان هاى ارائه كننده خدمات است كه حوادث ناشى از كار در اين زمينه مى تواند به صورت بروز محدوديت هاى پزشكى، از كار افتادگى و فوت باشد و فرد را از گروه كار و خدمت خارج كند. اين امر به تدريج آثار ناگوار اجتماعى به دنبال خواهد داشت؛ از جمله از دست دادن پايگاه اقتصادى براى خانواده وى، تشديد بى توجهى مديران و كارفرمايان در بروز و ظهور آسيب هاى اين چنينى، صرف هزينه هاى درمانى و متضرر ساختن منابع دولتى.بدون شك لازمه جلوگيرى از وقوع چنين حوادثى، شناسايى، حذف و كنترل عوامل خطر آفرين در محيط كارى است.
اين وظيفه مدير يا كارفرما است كه تكنيك هاى لازم را به كار برده تا بتواند تمامى خطرات محيط كارى را شناسايى و حذف كند.اين تكنيك ها مى تواند شامل بازديد هاى دوره اى، (ماهانه، روزانه و قبل از سفر) باشد.اما چيزى كه شرعا و عرفا مهم است و قانون نيز بر آن صحه گذاشته است؛ صيانت از نيروى انسانى است.حال پرسش اين است آيا بايد دست روى دست گذاشت و شاهد و ناظر چنين وقايعى بود، و چطور هيچ يك از مسئولان رجاء و يا حتى يك كارشناس نيز حاضر به اطلاع رسانى و گفتگو درباره خطراتى كه جان كاركنان خود را تهديد مى كند، نيست؟