حسين منتظر
مديران صدا و سيما چندى است در مقام پاسخ به نقدهايى كه به برخى از برنامه ها، فيلم ها و سريال هاى رسانه ملى از سوى منتقدين مطرح شود، اين گونه پاسخ مى دهند كه: در جامعه خط قرمزهاى توهمى و خود ساخته اى وجود دارد كه مديران صداوسيما درصدد شكستن اين خط قرمزهاى توهمى هستند.
اشتباه نشود! بحث بر سر پرداختن به اين گونه اظهارات نيست، سوال اساسى از مديران صداوسيما، دقيقا از همين زاويه اى است كه چندى بر روى آن تمركز كرده اند. آيا اين مديران به همان اندازه اى كه جهد و جد دارند تا برخى خط قرمزها و توهمات را از ذهن مخاطبان پاك كنند، تلاش داشته اند تا اين گونه خط قرمزها را هم از ذهن خود پاك كنند؟ چگونه است اين مديران، هر از چندگاهى برخى موضوعات را به بهانه اينكه خط قرمز توهمى است، مورد نقد جدى قرار مى دهند اما به خط قرمز اساسى صداوسيما كه مى رسند، از همه متعصب تر مى شوند؟ خط قرمز صداوسيما چيست كه مديرانش هنوز نتوانسته اند، آن را از ذهن خود پاك كنند. به اعتقاد بسيارى از صاحب نظران، رسانه و منتقدين هنرى و فرهنگى انتقاد جدى و اساسى آن خط قرمز رسانه ملى است كه به نظر مى رسد هر روز پررنگ تر از ديروز ظاهر مى شود.
ذكر اين نكته ضرورى است كه شبكه هاى مختلف صداوسيما، در چند سال اخير با برگزارى نشست ها و برنامه هايى كه در آن برخى كارشناسان و منتقدين به طرح ديدگاه هاى خود مى پرداختند، گام ضعيفى را در راستاى نقد برنامه ها و سريال هاى خود برداشته است. هرچند با نگاهى تحليلى و موشكافانه به اين نقدها و برنامه ها مى توان به خوبى به اين نكته رسيد كه نقدها عموما ، جدى، اساسى و همه جانبه نبوده اند. در آغاز كار رياست فعلى صداوسيما، وى با برگزارى برخى نشست ها با صاحب نظران و حتى تشكل هاى دانشجويى، بارقه هاى اميدى در دل منتقدان به وجود آورد كه اميدوار بودند، به اين نقدها ونظرات توجه جدى خواهد شد، اما با گذشت زمان، مشخص شد اين نشست ها صرفا نشست براى نشست بوده اند و لاغير، چرا كه مى بايست درصدى از تاثير آن نقدها و نظرها در ساختار كمى صدا و سيما ديده مى شد.
از سوى ديگر در برنامه هايى كه با هدف نقد صداوسيما برگزار مى شود، نقدها عمدتا از موضعى موردى و به اصصلاح از موضع تاكتيكى مطرح مى شوند. هيچ گاه صداوسيما در سلسله نقدهاى با حضور منتقدين كارشناس و صاحب نظر برنامه هاى خود را از موضع استراتژى كمى صدا و سيما مورد نقد و بررسى قرار نداده است. بسيارى از صاحب نظران و منتقدين براين نظرند كه صدا و سيما استراتژى فرهنگى، سياسى و اجتماعى مشخصى را براى خود در برخورد با مسائل ياد شده ندارد و برخى برنامه هاى تاثيرگذار و جريان ساز نيز بيشتر به ذوق و دقت كارگردان و نويسنده بوده است نه در چارچوب يك استراتژى مشخص و دقيق.
اصولا بسيارى از ضعف هاى صدا و سيما برمى گردد به همين موضوع يعنى نبود استراتژى جامع و كامل و ضعف هاى ديگر، زيرمجموعه و نوعى از معلول هاى همان علت هستند و تا اين علت نبود استراتژى كلان و جامع برطرف نشود، شاهد هيچ گونه تحول جدى، اساسى و رو به جلو در برنامه هاى صدا و سيما نخواهيم بود. صداوسيما مى بايست با حضور كارشناسان و صاحب نظران كلان فكر و نوعى استراتژيست، چشم انداز آينده خود را با توجه به تحولات مسائل كشور، منطقه و نظام بين الملل، طراحى، تدوين واجرا نمايد. صداوسيما بايد با درك اين مهم، هرچه سريعتر، سازو كار طراحى و تدوين اين استراتژى كلان رسانه ملى را در دستور كار خود قرار دهد و به نوعى نقد را از خود آغاز كند؛ آقاى ضرغامى اين خط قرمزها را هم بشكنيد.

در زمان پهلوى، دربار به همه شعرا گفته بود كه شعر در مدح شاه و ايران بگويند .يكى از آنها هم طبيعتا مرحوم حكيم و اديب و عارف كم نظير و شاعر نامدار آيت الله الهى قمشه اى بود و از ايشان نيز اين كار را خواسته بودند، اما اين مرد عارف در جواب زيبا سروده بود كه:
جهان كشور من خدا شاه من
نداند جز اين قلب آگاه من