از ميان كشورهاى اسلامى، دقيق ترين آيين نامه مسابقات بين المللى قرآن كريم در ايران اجرا مى شود كه در آن عدالت و انصاف بيشتر در قبال شركت كنندگان رعايت مى شود.
عبدالرسول عبايى استاد و پيشكسوت قرآنى و رئيس هيات داوران بيست و پنجمين دوره مسابقات بين المللى قرآن سازمان اوقاف و امور خيريه، در گفت و گو با خبرگزارى قرآنى ايران(ايكنا) ضمن بيان اين مطلب و با اشاره به وظايف خود در مسابقات بين المللى مشهد، گفت: من به عنوان رئيس هيات داوران مسوول هماهنگ كردن داوران هستم و نيز نظارت بر اجراى آيين نامه كه به نحو احسن صورت بگيرد از وظايف رئيس هيئت داوران است.
وى در ادامه با اشاره به آيين نامه مسابقات بين المللى، افزود: از سال هاى گذشته كه در مسابقات اندونزى، مالزى و سوريه شركت مى كردم و به ويژه كشور مالزى كه از سال ۶۸ در مسابقات آن ها به عنوان داور حضور داشتم تفاوت هايى را از نظر آيين نامه در مسابقات به وجود آورده اند ولى با اين وجود هيچ كدام در حد و اندازه دقت آيين نامه مسابقات ايران نيستند.
عبايى اظهار كرد: به طور مثال در مسابقات كشورهاى ديگر براى هر اشكال تجويدى يك نمره از شركت كننده كسر مى شود ولى در آيين نامه مسابقات ايران براى هر اشتباه به اندازه مشخصى از ۲۵ صدم تا دو نمره كسر مى شود و يا در انتخاب قطعات براى قرائت، به طور مثال در مالزى بدون رعايت جوانب مختلف قطعات را انتخاب و به متسابق ارايه مى دهند ولى در كشور ما قطعات با كيفيت خاصى انتخاب مى شوند كه در آن علامات وقف داشته باشد تا قارى در ابتداى قرائت نفس كم نياورد.
اين استاد و پيشكسوت قرآنى تصريح كرد: محك زدن قاريان در مسابقات جمهورى اسلامى ايران بر اساس آيين نامه دقيق صورت مى گيرد بدين ترتيب كه اجازه مى دهد تا قارى به اوج برسد و در ادامه از نظر لحن نيز مورد ارزيابى قرار گيرد.
اين داور بين المللى كشورمان با بيان خاطراتى از حضور خود در مسابقات بين المللى مالزى، يادآور شد: طى دو دوره كه در مسابقات مالزى داورى كردم، ۱۲ پيشنهاد در جوانب مختلف به مسئولان برگزار كننده آن جا ارايه دادم كه همه آن ها قبول شد و يكى از آن موارد درباره همين موضوع انتخاب قطعات بود.
رئيس هيئت داوران بيست و پنجمين دوره مسابقات بين المللى قرآن سازمان اوقاف و امور خيريه افزود: مسابقات بين المللى مالزى از نظر ظاهرى بسيار وسيع است و به طور مثال براى ساخت دكور و آماده سازى سالن مسابقات از ماه ها قبل كار مى كنند و در نتيجه ظاهر مسابقات خيلى شكيل و زيبا است.
وى گفت: مالزى با دعوت از داوران كشورهاى مختلف شان و احترام زيادى براى آنان قايل است به طورى كه افراد فكر مى كنند رئيس جمهور كشورى به آن جا سفر كرده است، در فرودگاه استقبال شايسته اى از داوران دارند و يك هيات در فرودگاه، داوران را از طريق اتومبيل تشريفات، راننده و مترجم راهنمايى مى كند و اين اتومبيل در طول مسابقات در اختيار شخص داور است.
عبايى ادامه داد: هنگام حركت داوران از محل اسكان تا سالن مسابقات هر داور در يك اتومبيل و در يك مسير اسكورت مى شود كه نشان مى دهد تشريفات مسابقات خيلى زياد است ولى از نظر محتوا در مالزى توجه خاصى صورت نمى گيرد و البته بايد اذعان كرد كشور ما هم در زمينه تشريفات براى شركت كنندگان و داوران كم نگذاشته است.
اين استاد و پيشكسوت قرآنى اظهار كرد: نكته مثبت مسابقات ايران در داورى، جدايى هيات داوران از متسابقان است به طورى كه تصوير شركت كنندگان توسط داوران ديده مى شود و اين يعنى نسبت به داور اعتماد لازم وجود دارد و از سوى ديگر استرس قارى و حافظ در هنگام مسابقه كاهش مى يابد، همچنين شركت كنندگان در ايران حق دارند نسبت به نمره خود طبق آيين نامه اعتراض كنند كه باعث مى شود اشتباهات در داورى كم شود.

على فرج زاده
اگر به تقويم ملى كشورها نگاه كنيم در هر يك از آن ها بسته به نوع بافت جامعه و اعتقادات و باورهاى آن براى هر پديده و موضوع مهمى روزى يا هفته اى تعريف شده است كه در كشور ما هم كم نيست موضوعاتى مانند تبليغ و اطلاع رسانى دينى، روز بزرگداشت حافظ، روز طبيعت و ده ها عنوان ديگر كه براى آنان روز ملى و يا جهانى تعريف شده است.
محققا هيچ پديده و موضوعى در تاريخ خلقت مهمتر از قرآن نيست و نخواهد بود. از اين رو نامگذارى روزى با عنوان «روز ملى قرآن» و يا در افقى وسيع تر روزجهانى قرآن كه مى تواند پس از تجربه روز ملى اتفاق بيفتد، نه تنها شايسته بلكه ضرورت دارد و شايد كمترين اداى دينى به ساحت مقدس قرآن كريم به عنوان نعمت و رحمت الهى و هبه خداوندى به نوع بشر باشد. موضوعى كه محمود احمدى نژاد، رييس جمهور در گفت و گو با ايكنا آن را جالب توصيف مى كند و قابل پيگيرى در شوراى عالى انقلاب فرهنگى مى داند و البته تاكيد هم مى كند كه در صورت جدى شدن اين طرح دولت همواره در خدمت اينگونه فعاليت هاى قرآنى است.
همچنين گرايش روزافزون مردم دنيا به قرآن و اهانت هاى ساليان اخير نسبت به قرآن، اين ضرورت را دوچندان مى كند. طرح چنين موضوعى و پرداختن به آن در قالب هاى مختلف علاوه بر آنكه مى تواند توجه همگان را به قرآن جلب كند موجب اتحاد بيشتر مسلمانان مى شود و مهمتر از آن فرصتى براى مسلمانان كشورهاى غير اسلامى كه بعضا در برخى از كشورها به علت اعتقاداتشان تحت فشار هستند براى ابراز وجود بيشتر و دفاع از مبانى لايتغير اين كتاب الهى ايجاد مى كند و حتى مى تواند زمينه مناسبى را براى آشنايى كفار و غير مسلمانان با اين كتاب الهى فراهم كند.
دكترصدرى مديركل دفتر منطقه اى سازمان آيسسكو كه سازمان متبوعش نقش اصلى در پرداختن به چنين مقوله هاى فرهنگى را دارد ضمن استقبال از نامگذارى روزى به عنوان روز ملى و روز جهانى قرآن مى گويد: به نظر مى رسد طرح موضوع قرآن به علت ابعاد مختلفش و بهره مندى جامعه اسلامى از آن به عنوان بنيادى اساسى كه همه بايد به سمت آن حركت كنند باعث مى شود تا هر كشورى به فراخور حالش اقداماتى را انجام دهد و به شكل غير متمركز گامى بزرگ در توسعه فعاليت هاى قرآنى برداشته شود. وى مى افزايد: طرح اين موضوع در كشورهاى غير مسلمان هم زمينه مناسبى را براى مسلمانان ايجاد مى كند تا آن ها بتوانند در ابعاد مختلف قضيه كار كنند و فرهنگ قرآنى توسعه پيدا كند.
صدرى در عين حال هشدار مى دهد كه ميزان موفقيت در اين زمينه به زيرساخت ها بر مى گردد، اگر ما زيرساخت ها را خيلى خيلى خوب فراهم كنيم و همه كار كنند علما، دانشمندان، متخصصان، دانشگاهى ها و آموزش و پرورش همه وارد صحنه شوند و يك تقسيم كار ملى در ايران و در ساير كشورها صورت گيرد و تنها محدود به يك اسم نشود اينكار توسعه خواهد يافت. و اين سخن سخن درستى است چرا كه در كنار همه اين فوايد و ضرورت ها نبايد و نمى توان از يك نكته به عنوان نقطه آسيب غفلت كرد و آن اينكه اگر بستر و زيرساخت هاى لازم به ويژه اطلاع رسانى مناسب در اين زمينه صورت نگيرد نامگذارى روز ملى و يا جهانى قرآن تنها جنبه سمبليك به خود مى گيرد و از پرداختن به مسايل عميق تر و تاثيرگذارتر باز مى ماند البته پرداختن نمادين يكى از اهداف اين نامگذارى هست و مى تواند باشد اما ماندن و توقف در اين حد و سطح به هيچ وجه هدف مبتكر آن نيست.
زاويه ديگرى كه مى توان از آن به ضرورت موضوع مذكور پى برد و به آن پرداخت بحث گرايش روزافزون مردم دنيا به ويژه ملت هاى اروپايى در چند سال اخير به قرآن است. اين علاقه مندى اگرچه گاهى منجر به گرويدن آنان به اسلام مى شود اما عمدتا ناشى از حس بيشتر دانستن از قرآن است چون تاكنون اگر چيزى هم از قرآن براى مردم كشورهاى غربى عنوان شده است بيشتر به ابعاد جنگ و جهاد و نه مهر و محبت پرداخته است و بيش از آنكه مطالبى سره در اختيار آنان قرار گيرد ناسره را مخلوط داشته است و عدم حضور موفق برخى نهادهاى فرهنگى مسئول در خارج از كشور براى پركردن اين خلاها به اين موضوع دامن زده و حتى گاهى سبب شده است تا ترجمه و تفسيرهايى نامطلوب و يا به عمد غلط و در راستاى منافع استكبار جهانى در اختيار تشنگان حقيقت قرار گيرد.
البته به بهانه رفع چنين خلايى نبايد خود را در دالان تنگ و باريك كليشه گرفتار كنيم. حجت الاسلام والمسلمين مصلحى نماينده ولى فقيه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه با تاكيد بر پيگيرى صحيح اين طرح اظهار مى كند: بايد تلاش كنيم تا اين طرح در نهايت مانند برخى طرح ها نشود كه در كانال هاى كليشه اى گرفتار شود و آن بهره بردارى و توسعه اى كه بايد در آن اتفاق بيفتد، ديده نشود.
مصلحى مى افزايد: برخى طرح ها در حال حاضر حالت كليشه اى پيدا كرده، به طور مثال هم اكنون روز جهانى مسجد داريم كه متاسفانه در اين روز هيچ حركتى از سوى سازمان كنفرانس اسلامى و روساى كشورهاى اسلامى درباره جايگاه مسجد شكل نمى گيرد. منظر ديگرى كه نبايد از آن غفلت كرد چگونگى تدوين و ثبت روز ملى و يا روز جهانى است كه هر كدام راه كارهاى خود را دارد.
محمدحسين صفارهرندى با بيان اينكه همه روزهاى ما قرآنى است در اين باره مى گويد: روال براى نامگذارى ايام بدين شكل است كه نهادى از نهادهاى مسئول يا انجمن هاى مردمى شاخص، پيشنهاد خود را به شوراى فرهنگ عمومى ارائه مى كنند و اگر اين پيشنهاد در شورا تصويب شود، موضوع در شوراى عالى انقلاب فرهنگى مطرح شده و در صورت تصويب در اين شورا، آن روز به طور رسمى ثبت مى شود. البته سازو كار روز جهانى قرآن شاد كمى پيچيده تر باشد، پيشنهاد چنين روزى ابتدا در اختيار آيسسكو قرار مى گيرد و سازمان مذكور با رايزنى با كشورهاى ديگر(كشورهاى مسلمان) آن را پى گيرى مى كنند و كشاندن ديگر كشورها(كشورهاى غير اسلامى) با وضعيت موجود و نگاه مدعيان آزادى به اين وادى دشوار و حتى بعيد مى نمايد اما مى توان مجامع و مراكز اسلامى در كشورهاى غيرمسلمان را در اين موضوع دخيل و درگير كرد. موضوع چهارمى كه بايد براى نامگذارى چنين روزى در نظر گرفت، انتخاب روزى براى اين نام است كه با رعايت جوانب مختلف در نهايت منجر به تحقق اهداف مورد نظر شود، چون بين شيعه و سنى در بسيارى از مناسبت هاى اسلامى اختلاف وجود دارد و نمى توان در اين زمينه نسنجيده عمل كرد.
صفارهرندى، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى دولت نهم درباره اينكه يكى از روزهاى ماه مبارك رمضان به نام «روز ملى قرآن» نامگذارى شود تاكيد مى كند: بايد پيشنهاد آن بررسى شود و من نظر خاصى در اين ارتباط ندارم. در اين حال حجت الاسلام طباطبايى، موسس جامعه القرآن الكريم و پدر محمدحسين طباطبايى(معروف به علم الهدى) معتقد است: همان طور كه مبعث را به عنوان يك روز بزرگ مى دانيم مى توانيم اين روز را «روز ملى قرآن» نامگذارى كنيم .نامگذارى چنين روزى بايد زودتر به مرحله اجرا گذاشته مى شد اگرچه دير شده اما به هرحال ما از اين جريان بسيار استقبال مى كنيم كه روزى به اين نام به ثبت برسد چراكه اكرام خداوند متعال است و مردم را به رجوع به قرآن كريم سوق مى دهد. طباطبايى البته تاكيد مى كند: كسى شايسته تر از مقام معظم رهبرى براى نامگذارى چنين روزى نيست و در صورت تحقق آن هم، مسئولان كشورى، مجلس شوراى اسلامى و قواهاى مختلف مى توانند در برپايى برنامه هاى گوناگون به مناسبت اين روز بزرگ مشاركت داشته و جامعه را به حضور در اين امر مهم تشويق كنند. طباطبايى مى افزايد: برنامه هاى قرآنى نبايد فقط مختص يك روز باشد بلكه اين روز را به نام قرآن نامگذارى مى كنيم تا هر روز ما با قرآن باشد و انس ما با قرآن بيشتر شود و به قرآن بازگرديم. جوامع اسلامى بايد به عمل به قرآن كريم بهاى بيشترى دهند و سياست هاى داخلى و خارجى كشورهاى جوامع اسلامى مبنايش قرآن باشد و اگر اين محقق شود ما به آن هدف والا و عالى خداوند متعال از نزول قرآن كريم رسيده ايم ، بنابراين اگر طالب پيامدهاى مطلوب در امور قرآنى هستيم بايد اجراى برنامه هاى قرآنى بيشتر شود.
موضوع ديگرى كه در پايان اين گزارش بايد به آن پرداخت اين است كه اجراى چه برنامه هايى براى چنين روزى مناسب به نظر مى رسد و مى تواند اين روز را صرفا تبديل به روزى سمبليك و نمادين كند انتشار و توزيع ترجمه هاى قرآن به زبان هاى مختلف، برپايى مسابقات هنرى در رشته هاى گوناگون با موضوع قرآن، از فيلم و داستان كوتاه گرفته تا كاريكاتور و نقاشى و... ، برپايى همايش هاى مختلف قرآنى، مناظره مستشرقين و دانشمندان مسلمان در حوزه علوم قرآنى با موضوعات گوناگون از جمله اعتبار و سنديت قرآن(تحريف ناپذيرى) و ده ها موضوع ديگر(كه بد نيست علاقه مندان وى آن بينديشند و در اين زمينه طرح ارايه دهند) از جمله كارهاى اندكى است كه مى توان در اين زمينه انجام داد. حجت الاسلام طباطبايى در اين زمينه مى گويد: «روز ملى قرآن» بايد با تكريم فعالان قرآنى توام و از حافظان، قاريان، خادمان و فعالان قرآنى در اين روز تجليل و قدردانى شود، تصميمات جدى و گام هاى اساسى درباره نشر و توسعه قرآن كريم برداشته شود و برنامه ريزى هاى درستى براى چاپ كتاب هاى قرآنى و برپايى نمايشگاه هاى قرآنى و صدور برنامه هاى قرآنى به خارج از كشور انجام شود. وى تاكيد مى كند: در اجراى امور قرآنى هرچه تجليل از فعالان قرآنى، حافظان، قاريان و خادمان قرآنى كمرنگ تر شود افراد كمترى به قرآن كريم روى مى آورند، بنابراين نهادها و موسسات مختلف قرآنى در كشور بايد به اجراى برنامه هاى قرآنى بهاى بيشترى دهند و تشويق از فعالان قرآنى را يكى از اولويت هاى برنامه هاى خود قرار دهند چرا كه بى توجهى به اين موارد به ضرر خود جامعه قرآنى تمام مى شود. و سرانجام اينكه پى گيرى «روز ملى قرآن» در داخل و روز جهانى قرآن در مجامع جهانى مانند آنچه درباره مولانا و هفته فرهنگى ايران در سازمان ملل رخ مى دهد در صورت رسيدن به نتيجه مى تواند منجر به توليد صد ها طرح گوناگون و جديد قرآنى شود كه برخى از آن ها در ذهن نگارنده اين سطور وجود دارد ضمن آنكه تاكيد صدچندان اين نكته هم لازم است كه تاثيرگذارى چنين روزى چه در داخل و چه در خارج مستلزم همدلى ميان همه نهادهاى قرآنى، فرهنگى و دست اندركار است.
* طرح «روز ملى قرآن» براى نخستين بار توسط نويسنده اين گزارش به مجامع قرآنى ارايه شده است.

جوان قرآنى: سرپرست سازمان اوقاف از آغاز رقابت هاى بيست و پنجمين دوره مسابقات بين المللى قرآن با حضور رييس مجلس شوراى اسلامى در مشهدمقدس خبرداد.
به گزارش شبستان، حجت الاسلام حيدر مصلحى، نماينده ولى فقيه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه در جمع نمايندگان رسانه هاى خبرى با اشاره به اينكه بيست و پنجمين دوره رقابت هاى مسابقات بين المللى حفظ، قرائت و مقاله نويسى قرآن هشتم تا چهاردهم مرداد مقارن با ۲۶ رجب المرجب تا دوم شعبان المعظم با حضور نمايندگان بيش از ۵۸ كشور جهان در مشهد برگزار مى شود، گفت: آيين افتتاحيه اين مسابقات با حضور على لاريجانى، رييس مجلس شوراى اسلامى در تالار قدس حرم مطهر رضوى اجرا مى شود.
وى افزود: مسابقات هر روز از ساعت ۱۶ تا ۲۲ در سالن صباى صدا و سيماى مشهد به مدت يك هفته ادامه دارد و ۵۴ قارى و ۴۸ حافظ كل قرآن از ۵۸ كشور جهان در اين رقابت ها شركت مى كنند.
حجت الاسلام مصلحى با اشاره به اينكه امسال تعداد متسابقين افزايش يافته و ممكن است زمان بيشترى براى برگزارى مسابقات و اجراى رقابت ها لازم باشد، اضافه كرد: در صورت امكان ساعت اجراى مسابقات افزايش مى يابد.
وى خاطرنشان كرد: آيين اختتاميه مسابقات نيز چهاردهم مرداد با حضور دكتر محمود احمدى نژاد در تالار قدس حرم مطهر امام رضا(ع) برگزار مى شود.

كتاب «اطلس قرآن مجيد»، محل پيوند علومى مانند جغرافيا با قرآن مجيد است كه مى تواند براى مطالعات آينده پيش روى محققان باشد.
دكتر فاطمه وثوقى، دكتراى جغرافيا و عضو پژوهشكده اميركبير در شهر مقدس مشهد در گفت وگو با ايكنا، ضمن بيان مطلب فوق گفت: نخستين بار شوقى ابوالخليل محقق سورى، اقدام به تهيه اين اطلس كرد و پس از آن، پژوهشكده اميركبير با گروه پژوهشى خود و با سرپرستى بنده به ترجمه و نشر اين اطلس در ايران اقدام كرده است. وثوقى افزود: ما بخش هايى را هم به اين كتاب اضافه كرديم.
اين كتاب كليه مكان هايى كه در قرآن كريم از آن ها نام برده شده است را شامل مى شود و كليه پيامبرانى كه در قرآن از آن ها نامى برده شده و براى آن ها مكانى تعريف شده در اين كتاب جمع آورى شده است و نقشه مكان مسير حركت انبياء و مكانى كه به دنيا آمدند و يا جنگ هايى داشتند و در واقع هر چيزى كه در رابطه با مكان جغرافيايى مطرح بوده به صورت نقشه و اطلس درآوردند.
اين مترجم و محقق تاكيد كرد: در اين كار تحقيق ما علاوه بر ترجمه، نقشه ها را به هنگام كرديم و نقشه هاى ديگرى به آن اضافه كرديم و بعضى از موارد كه منطبق با روايات اهل تسنن بوده را با علما و اهل فن هماهنگ كرديم و با روايات شيعه تطبيق داديم. وثوقى خاطرنشان كرد: از ويژگى هاى اين اطلس، مشخص كردن منطقه ظهور اديان، سير مهاجرت انبيا(ع)، محل برگزيدگى و فضاى جغرافيايى از حضرت آدم(ع)، فرزندانش هابيل و قابيل، ادريس(ع) و نوح(ع) تا زمان حضرت ولى عصر(عج) است.
هم چنين در اين اطلس سعى شده رابطه بين بلاياى آسمانى و عذاب هاى الهى با موقعيت جغرافيايى منطقه مورد بررسى قرار گيرد.
وى تاكيد كرد: منشا و طرح اوليه كار بر روى اطلس قرآن كريم از سفرى به مكه مكرمه آغاز شد.
در اين سفر، با كتاب اصلى اطلس قرآن كريم كه به زبان عربى بود، آشنا شدم و همين امر علت اصلى ترجمه و تكميل كتاب به زبان فارسى شد.
ترجمه آيات قرآن مجيد در اطلس ياد شده برگرفته از ترجمه هاى استاد مهدى الهى قمشه اى است و دكتر محمدحسين ساكت كار بررسى ترجمه را انجام دادند و هم چنين سيد محمود حسينى نيا، سعيده وثوقى و اعظم ملكى در طراحى و بازسازى نقشه ها همكارى داشتند.
وثوقى خاطرنشان كرد: «اطلس قرآن مجيد»، شامل ۲۴۰ صفحه است كه به تفسير ۱۰۰ نقشه موجود در كتاب مى پردازد. تغييرات كوچكى در نسخه ترجمه شده اطلس وجود دارد كه شامل موقعيت خليج فارس، نقشه بت ها، زمان بعثت و آوردن مكان بت ها، محدوده نفوذ قبائل عرب در زمان رسول اكرم(ص)، غار اصحاب كهف و... است. اين محقق افزود: در نسخه اصلى اطلس قرآن، نوشته دكتر شوقى ابو الخليل، اسامى افرادى كه در قرآن مجيد آمده است، به صورت فهرست وجود دارد كه در كتاب ترجمه شده، اين اسامى حذف شده است و اميدواريم در چاپ هاى بعدى اين كار را هم انجام دهيم.
وى در مورد چاپ اين اثر گفت: اين كتاب در انتشارات پاپلى چاپ شده و با شمارگان پنج هزار نسخه منتشر شده است. علت تاليف و چاپ كتاب «اطلس قرآن مجيد» احساس نيازى بود كه در اين زمينه وجود داشت. در اين كتاب به جز جنگ ها و غزوات پيامبر كه در روايات و احاديث آمده، تماما به قرآن اتكا شده است.
وى افزود: براى تهيه اين كتاب چندين سفر به عربستان و مناطق مختلفى كه قرار بود نقشه آن تهيه شود انجام شده و براى تهيه اين اطلس ها، از اطلس هاى ديگر مانند اطلس تاريخ اسلام، اطلس تايمو و سايت هاى جغرافيايى ديگر استفاده شده است و البته تمام مناطق را از نزديك ديديم و اين امر با روايات و كتب شيعى تطبيق داده شده است.
وى در پايان سخنانش خاطرنشان كرد: دكتر شوقى ابو الخليل كتاب هاى ديگرى دارد كه گروه ما بر روى اطلس سيره نبوى(ص) كار مى كند، ولى با توجه به اين كه ماخذهاى آن متنوع است، بايد با احتياط و دقت بيشترى كار شود.