Javan Daily

حسين گل محمدى
امنيت شغلى حلقه گمشده زندگى و كار خبرنگاران و مهم ترين مشكل و دغدغه آنان است.
اين واقعيت را فقط خبرنگاران نمى گويند ، بلكه تمامى اقشار جامعه اعم از آنانى كه موقعيت شغلى شان به نوعى با كار خبرنگاران گره خورده و نيز همه كسانى كه در جوامع امروز در هر جايگاهى نيازمند خوراك اطلاعاتى و محصول كار خبرنگاران هستند بر واقعيت مذكور صحه مى گذارند.
خلا امنيت در زندگى و كارخبرنگاران چاه ويلى است كه فقط به اخراج و بيكارى محدود نمى شود. حقوق بخور و نميرو دستمزد اندك امنيت معيشتى خبرنگار را تهديد مى كند، تهديد و تطميع ديگران امنيت اخلاقى و شخصيتى و حريم حقوقى او را در مقام يك شهروند تحت الشعاع قرار مى دهد ، كار شبانه روزى وماموريت هاى مستمر امنيت عاطفى او را در خانواده دچار خدشه مى كند ، وخشونت آنانى كه منافع خود را با حاصل كار خبرنگاران در معرض تهديد مى بينند به تهديد امنيت جانى و حتى مرگ خبرنگاران منتهى مى شود و. . . از اين روست كه همه بر اين واقعيت تلخ اجماع دارند كه خبرنگاران از حداقل امنيت، اين عنصر حياتى زندگى، برخوردار نيستند.
آخرين اخبار اينترنت را جستجو كنيد تا به اين واقعيت پى ببريد كه در همين لحظه زندگى و شغل هزاران خبرنگار در سراسر جهان در معرض انواع تهديدهاست. روز گذشته خبرنگار راديو فيليپينى هدف گلوله يك مهاجم مسلح قرار گرفته و به شدت مجروح شد كوئستا به دليل انتقاد از شرط بندى و مواد مخدر به مرگ تهديد شده بود.
او برنامه اى را اداره مى كرد كه در مورد فساد، جنايت و مشكلات اجتماعى جامعه به اظهار نظر مى پرداخت.در حالى كه دو خبرنگار از ابتداى سال جارى ميلادى در اين كشور كشته شده اند، حمله به كوئستا چهارمين مورد حمله به خبرنگاران از ابتداى سال جارى در فيليپين است كه از سوى اتحاديه ملى خبرنگاران فيليپين محكوم شد.
وقوع هزاران اتفاق از اين دست سالانه منجر به تهديد زندگى و حتى مرگ شمار زيادى از خبرنگاران در تمام كشورها مى شود. شهادت شهيد محمود صارمى به دست طالبان و شهادت دسته جمعى خبرنگاران در سانحه هواپيماى سى ۱۳۰ تنها نمونه هايى از اتفاقاتى است كه براى خبرنگاران اين مرزوبوم رخ داده است. ۱۷مرداد تنها يك روز از ۳۶۵ روز پر اضطراب خبرنگاران را در بر مى گيرد- روايت ناامنى زندگى و كار خبرنگاران- شايد مجالى براى توجه بيشتر مردم و مسوولان به مشكلات بى پايان اين قشر باشد.
فقدان امنيت در ابعاد مختلف
به گفته يك خبرنگار اجتماعى بزرگ ترين دغدغه قشر خبرنگار امنيت در ابعاد مختلف است. ارشادى در گفتگو با فارس امنيت را در سه بخش مالى، روانى و شغلى تعريف كرده و گفته است: در بخش امنيت مالى شاهديم كه خبرنگاران در ازاى كم ترين مبالغ به ارائه خدمات مى پردازند. وى اظهار داشت: از سوى ديگر به دليل اين كه صاحبان جرايد به دنبال كسب منابع مالى هستند خبرنگاران را به ابزارى براى گرفتن تبليغات و كسب درآمد تبديل كرده اند كه از نظر شغلى بزرگ ترين ضربه به اين قشر به شمار مى آيد. ارشادى ادامه داد: در گذشته بزرگ ترين نگرانى اساتيد حوزه خبر ادغام بخش تحريريه با بخش آگهى ها بود كه اكنون اين نگرانى اتفاق افتاده و به يك بخش (خبرنگار - آگهى بگير) تبديل شده است كه بزرگ ترين آفت براى قشر خبرنگار به شمار مى آيد.
وى تصريح كرد: در بخش امنيت روانى صاحبان خبر، خبرنگاران را به سكوى پرتاب براى خود تبديل كرده اند و گاهى اين افراد بى انصافى نيز مى كنند و در صورتى كه خبر بر وفق مرادشان نباشد و به واسطه درج خبر تهديدى متوجه آن ها شود به راحتى خبرنگار را هزينه مى كنند. ارشادى اضافه كرد: در حال حاضر خبرنگار به ابزارى براى رسيدن به مقاصد تبديل شده و اين موضوع از نظر روانى براى خبرنگارانى كه خود را وجدان آگاه جامعه و ركن چهارم دموكراسى مى دانند ضربات روانى جبران ناپذيرى در پى خواهد داشت. وى خاطرنشان كرد: از نظر شغلى نيز در حال حاضر شغل خبرنگارى يكى از نا امن ترين شغل هاى جامعه به شمار مى رود به صورتى كه در اكثر روزنامه ها صاحبان روزنامه ترجيح مى دهند از نزديكان خود ولو اين كه اطلاعى از كار خبرنگاران نداشته باشند به جاى خبرنگاران حرفه اى استفاده كنند و يارانه اى نيز كه وزارت ارشاد به مطبوعات مى دهد روزنامه ها را تبديل به بنگاه هاى خانوادگى كرده كه در ازاى چاپ (روزى نامه) چند ماه يك بار مبالغ قابل توجهى نصيب صاحبان اين روزنامه ها خواهد شد كه بعضا از شغل روزنامه نگارى و خبر تنها كسب درآمد و جذب آگهى را خوب فرا گرفته اند.
زندگى و كار بدون بيمه و آتيه
خبرنگار روزنامه ايران گفت: اگر مسئولان طرحى بلندمدت براى رفع مشكلات خبرنگاران ارائه دهند بهترين هديه براى خبرنگاران خواهد بود. صديقيان افزود: مهم ترين دغدغه خبرنگاران اين است كه امانتدار خوبى در عرصه خبر باشند و بتوانند كارشان را به خوبى انجام دهند. وى اظهار داشت: سال هاست كه معضلاتى هم چون مسائل معيشتى و بيمه خبرنگاران مطرح بوده و به قوت خود باقى مانده است كه اميدواريم دولت نهم تدابير خوبى براى رفع اين معضلات بينديشد. صديقيان با اشاره به اين كه احساس عدم امنيت شغلى براى همه خبرنگاران سخت و استرس زاست، ادامه داد: خصوصا در عرصه مسائل معيشتى، حقوق خبرنگاران نسبت به ساير اقشار جامعه پائين است و انجمن صنفى خاصى نيز براى حل معضلات خبرنگاران وجود ندارد كه كارهاى آن ها را پيگيرى كند. وى تصريح كرد: مسئولان ارشاد بايد براى حل معضل بيمه و تامين امنيت شغلى خبرنگاران تدابير بهترى بينديشند. صديقيان در پايان گفت: اين كه مسئولان روزى را به نام خبرنگار نامگذارى كردند به اين معنى است كه به سختى كار ما پى برده اند و اين موضوع هديه مناسبى براى خبرنگاران است اما قطعا توقع بيش ترى از مسئولان براى نظام مند كردن خبرنگاران و رفع دغدغه هاى اقتصادى آ ن ها مى رود.
دغدغه براى تامين معاش اوليه
به گفته خبرنگار اجتماعى واحد مركزى خبر تامين معاش اوليه زندگى مهم ترين دغدغه خبرنگاران است. محمد پور افزود: خبرنگاران حقوق مناسبى دريافت نمى كنند و همچنين اكثر آن ها با معضل بيمه روبه رو هستند. وى با اشاره به اين كه تامين امنيت شغلى خبرنگاران يكى از بزرگ ترين معضلات آن هاست، اظهار داشت: بهترين خبر براى خبرنگاران حل مشكلات اقتصادى و بيمه آن هاست.
فقدان امنيت شغلى
خبرنگار روزنامه جام جم نيز نبود امنيت شغلى را يكى از معضلات خبرنگاران مى داند . سينا على محمدى گفت: خبرنگار در واقع چشم و گوش مردم و جامعه است و اين چشم و گوش مردم بودن هزينه دارد كه ما هر روز به شيوه هاى مختلف اين هزينه را مى پردازيم. على محمدى اظهار داشت: طبيعتا مهم ترين دغدغه ما همان دغدغه اى است كه جامعه و مردم اطراف مان با آن درگير هستند. وى اضافه كرد: اما تعبيرى نيز در حوزه فرهنگ داريم كه خبرنگاران در اين حوزه تبديل به مسافربر هاى فرهنگى شده اند كه خيلى از آدم ها را به مقصد مى رسانند ولى خودشان در نهايت در جاى خود ايستاده اند و يك مسير را تكرار مى كنند. على محمدى ادامه داد: اين نگاهى است كه برخى مديران و مسئولان به رسانه و خبرنگار دارند و از آن ها استفاده ابزارى مى كنند. وى در پايان گفت: تامين امنيت شغلى و مسكن مى تواند بهترين خبر براى خبرنگاران باشد. تامين مسكن يكى از مشكلات همه مردم است كه ما هم به عنوان قشرى از اين جامعه با آن دست به گريبان هستيم.
حرفه اى پرخطر
احمد توكلى نماينده مردم تهران در مجلس شوراى اسلامى اظهارداشت: خبرنگاران در تلاش هستند در تمامى صحنه ها و بحران هايى كه در اجتماع روى مى دهد، حضورى مداوم و تاثيرگذار داشته باشند تا بتوانند چكيده اى از واقعيت را در اذهان عمومى انعكاس دهند.
وى با بيان اينكه خبرنگارى ازحرفه هاى پرخطر جامعه است،افزود: خبرنگاران با حضور در بحران هاى مختلف،تمامى خطرها را براى براى اطلاع رسانى به موقع تحمل مى كنند.
شغلى سخت و پر استرس
به اعتقاد نماينده بويراحمد و دنا در مجلس شوراى اسلامى خبرنگارى از جمله مشاغل سخت و پر استرس است.
ستار هدايتخواه تصريح كرد: خبرنگاران با كمترين امكانات بيشترين نقش روشنگرى و تنوير افكار عمومى را در جامعه ايفا مى كنند.
وى بيان داشت: خبرنگاران با وجود نداشتن امكانات مناسب و پايين بودن دستمزدشان، نقش بسزايى در افزايش آگاهى مردم دارند.
عضو كميسيون فرهنگى مجلس، ضمن با اهميت دانستن شغل خبرنگارى اين حرفه را از مشاغل سخت معرفى كرد و افزود: اين شغل ارزشمند و با جايگاه بلند اجتماعى است.
واگويه يك خبرنگار
سخن درباره شغل خبرنگارى ، جايگاه و اهميت آن و به ويژه مشكلات اين حرفه بسيار است و بدون شك از هر شهروندى در هر جايگاهى در اين زمينه پرسش كنيم حرفى براى گفتن خواهد داشت، اما همان طور كه براى خبرنگاران فرصت هميشه تنگ و مجال كوتاه است سخن را كوتاه مى كنيم و حكايت زندگى خبرى را با واگويه يك همكار به پايان مى بريم.
طليعه سيد على مى گويد: ما خبرنگاريم، سالهاست مى نويسيم، نگاشتن حرفه ماست، سالهاست مى پرسيم، گاه از بلندپايگان، گاه از دون پايگان، جواب مى دهند برخى با خلوص و شمارى نيز پاسخ شان با اندك ناخالصى عجين است و اما ما مى نويسيم همچنان.
ما خبرنگاريم، سالهاست مى نويسيم و مى پرسيم، مى پرسيم از اينكه چه مى كنيد و چه كرده ايد و چه خواهيد كرد، مى شنويم و مى نويسيم، اما كم و بيش مى دانيم، آنچه مى نويسيم با حقيقت بى فاصله نيست.
ما خبرنگاريم، سالهاست مى نويسيم و مى پرسيم، اما برخى مى خواهند فقط بنويسيم آنچه را كه مى خواهند و نپرسيم از آنچه مى خواهيم بدانيم و بدانند، اما باز مى پرسيم، هرچند شنيدنى در ميان نباشد.
باز مى نويسيم، چون خبرنگاريم، گاه از ما مى خواهند زياد بپرسيم و گاه مى خواهند كم سخن بگوييم اما چه كنيم كه عادت مالوف ما پرسش است و شنيدن.
مى نويسيم و مى پرسيم، گاه چشمها و گوشهايمان در صحنه هايى حاضرند، اما دستانمان براى نوشتن پيرامون واقعه، يارى شان نمى رسانند، چه كنيم تنها سلاحمان قلم، ما را توان يارى به هنگام خطر نيست.
ما سازندگان ركن چهارم دمكراسى در جهانيم، مى نويسيم چون به آزادى بيان معتقديم، هر چند، گاه در نوسان خوف و رجا معلق مى مانيم.
مى پرسيم همچنان، گاه هر چه بيشتر مى پرسيم، كمتر مى يابيم. گاه از پس يك پرسش ساده به واقعيتى بزرگتر دست مى يابيم كه لذتى دست نيافتنى دارد و رمز ماندگاريمان در اين پيشه، همين است.
ما خبرنگاريم ، سالهاست مى نويسيم و مى پرسيم، خبر را كه مى آوريم باز دلواپسيم كه در پس انتشار خبر چه خواهد شد، تكذيب نوشته ها از سوى منبع خبر و يا ادعاى تحريف آن از جمله دلمشغوليهاى ماست. اما باز مى نويسيم.
اما مى نويسيم، رسالت ما را همسو با رسالت انبيا دانسته اند كه همانا آگاهى بخشى است، از همين رو مصائب اين حرفه را نيز به جان خريداريم.
ما خبرنگاريم ، عوام ما را مى شناسند، خواص نيز به خصلت ما واقفند، اما هر چند محافظه كارى اين هر دو، فاش گفتن همه آنچه در دل دارند را مانع شود، ليكن اعتماد آنان به ما بيش از خواص است.
به مدد بهره گيرى از خصلت ذاتى اين حرفه كه دانستن از همه حوزه ها به قدر كفايت است، مى پرسيم. اين پرسش از هر مقال و مقوله اى، بسيارى را خوش نيايد.
ما خبرنگاريم، سالها مى نويسيم و مى پرسيم، شناخت ما و حرفه ما رمز موفقيت بلندپايگان در هر حكومت و حاكميتى است كه اگر به اين توفيق دست يابند، دوام بيشترى در مقام خواهند يافت.